Je peuter ontdekt dat hij een persoon is, met gedachten en gevoelens. Het gaat hierbij om de ontwikkeling van zijn identiteit: wie ben ik. Baby’s beseffen nog niet dat er een onderscheid is tussen henzelf en de omgeving.
Dit ben ik
Pas rond 2 jaar weten kinderen als ze in de spiegel kijken: 'Dat ben ik.' Je kind begint steeds beter te beseffen dat hij zelf iemand is. Je kind merkt wat hij zelf kan en is daar trots op. Maar peuters zien zichzelf vaak nog wel als middelpunt van de wereld: alles draait om je kind.
Eigen wil
Je kind ontwikkelt een eigen willetje. Hij wil dat alles op zijn manier gebeurt. ‘Zelf doen’ en ‘nee’ zijn ook veel gebruikte woorden. Maar dat kan niet altijd, waardoor een peuter soms een driftbui krijgt. Dat komt ook doordat peuters nog niet goed kunnen zeggen wat ze willen en hoe ze zich voelen. Dat geeft een gevoel van onmacht.
Ik en de ander
Je peuter gaat merken dat andere mensen ook gedachten en gevoelens hebben. Vanaf een jaar of 3 begint een kind zich een beetje in te leven in andere mensen. Je kind wordt zich meer bewust van de gevoelens van anderen. Ook bijvoorbeeld wanneer anderen verdriet hebben en je kind probeert dan te helpen en te troosten. Maar rekening houden met andere mensen en zich inleven in andere mensen is voor je peuter wel nog erg moeilijk.
Dit alles gaat in kleine stapjes tegelijk. Je kind heeft hierbij jouw steun, voorbeeld en hulp nodig. En je kind heeft liefde en veiligheid nodig.
Positief zelfbeeld, zelfvertrouwen, zelfstandigheid
Liefde en veiligheid zijn voorwaarden voor een goede (sociaal-)emotionele ontwikkeling. Het is belangrijk dat je kind het gevoel krijgt dat hij de moeite waard is. Dat wordt een positief zelfbeeld genoemd.
Verder is het nodig dat je kind op jou kan vertrouwen. Je kind voelt zich dan veilig. Hij weet dat hij bij je terecht kan als er iets is. Je kind durft meer te gaan ontdekken en krijgt ook steeds meer zelfvertrouwen. Een kind met zelfvertrouwen durft nieuwe dingen te proberen. Daardoor leert je kind steeds meer en wordt hij geleidelijk aan wat meer zelfstandig.
