De gemeente controleert of ouders en leerlingen zich aan de leerplicht houden. Dat doen de leerplichtambtenaren.
Schoolverzuim
De leerplichtambtenaar kan (in bijzondere gevallen) een leerling toestemming geven van school te verzuimen. De school let ook op. Leerlingen mogen niet zonder duidelijke reden van school wegblijven.
Melding
Elk verzuim moet aan school worden gemeld. Als een leerling vaak spijbelt of als hij 3 dagen niet komt opdagen zonder redelijke verklaring, moet de school de leerplichtambtenaar inlichten. Deze gaat eerst in gesprek met de jongere en de ouders om te zien of er een oplossing is.
Controle
Het is ook de taak van de leerplichtambtenaar om te controleren of de school, de ouders en de leerling zich aan de wet houden. Doen ze dat niet, dan volgen er pittige boetes.