Normen en waarden zijn belangrijk in een cultuur. Bijvoorbeeld vrijheid, gelijkheid, democratie, respect en tolerantie. Sommige zijn zelfs opgenomen in de grondwet, zoals gelijke behandeling en vrijheid voor godsdienst. Ook op steeds meer scholen wordt hier aandacht aan besteed.
Waarden
Waarden zijn idealen waar we mee leven. Pubers zijn vaak, zonder dat je dat hoeft te merken, bezig met waarden en normen. Wat is belangrijk? Voor je puber wordt steeds duidelijker waar hij of zij veel waarde aan hecht, bijvoorbeeld aan liefde, vrijheid en gelijkheid. Je kunt daar met je kind over praten. Probeer niet je mening op te dringen, maar sta open voor de mening van je kind.
Normen
Een norm is een gedragsregel die gebaseerd is op een waarde. Het heeft dus te maken met de manier waarop je je gedraagt. Doordat je bijvoorbeeld veel waarde hecht aan gelijkheid, ben je tegen discriminatie.
Cultuur
Welke normen en waarden iemand heeft, hangt met veel zaken samen: je opvoeding, sekse, opleiding, maatschappelijke achtergrond, cultuur, waar je woont, godsdienst en nog veel meer. In onze multiculturele samenleving hebben mensen veel overeenkomsten, maar er wordt ook verschillend gedacht over normen en waarden. Dit kan tot misverstanden leiden en soms zelfs tot conflicten. Belangrijk is om ieder mens als individu te behandelen en niet als deel van een groep. Ook je puber is daar mee bezig. Dat is lastig voor je kind. Pubers willen bij een groep horen en vaak zetten ze zich dan af tegen andere groepen. Maar dat gaat weer over.
Conflicten
Als je bepaalde normen en waarden overtreedt (misschien zonder dat je dit door hebt), dan kan er een conflict ontstaan. Dit kunnen al relatief kleine dingen zijn. Bijvoorbeeld de waarde respect voor de natuur en het milieu en de norm geen afval op straat gooien. Sommige mensen keuren het af als ze zien dat je kind kauwgom op straat spuugt of als je kind een papiertje laat vallen. Het is zelfs strafbaar.
Samenleven
Om op een prettige manier met elkaar samen te leven is het belangrijk dat je leeft volgens je eigen normen en waarden, maar ook volgens de normen en waarden van een samenleving. Probeer je ook te verdiepen in wat iemand met een andere culturele achtergrond denkt. Misschien begrijp je elkaar niet altijd, maar je kunt wel proberen om elkaar te respecteren. Vaak zul je merken dat je meer gemeenschappelijk hebt dan je op het eerste gezicht denkt. Ook je kind moet leren om zich in te leven in anderen en rekening te houden met elkaar.
Burgerschapsvorming
Steeds meer scholen besteden aandacht aan burgerschapsvorming. Burgerschapsvorming is een verplicht vak geworden, maar school kan dit wel zelf invullen. Sommige scholen doen veel, anderen heel weinig. Bij burgerschapsvorming gaat het er om dat leerlingen kennis krijgen van democratische processen. Belangrijk hierbij zijn de rechten van anderen, respect en ruimte voor anderen.
