Zelfverwonding (of automutilatie) is het zichzelf direct toebrengen van lichamelijke pijn of letsel in een zich herhalend patroon, meestal met een lage kans op een dodelijke afloop.
Iemand die zichzelf beschadigt, doet dat bijvoorbeeld door te snijden of te krassen in de huid, door zichzelf te slaan, haren uit te trekken of opzettelijk brandwonden bij zichzelf te veroorzaken. Het komt het meest voor bij meisjes vanaf 17 jaar tot de vroege volwassenheid
Waarom?
-
Zelfbeschadiging is vaak een uitlaatklep. Iemand vindt het waarschijnlijk moeilijk om heftige gevoelens te uiten. De zelfbeschadigingen hebben dan eigenlijk de functie van schreeuwen of huilen overgenomen.
-
Door zichzelf te beschadigen kan een jongere soms emotionele spanningen verminderen.
-
Ook komt het voor dat ze uit zelfhaat zichzelf pijn willen doen.
-
Nog een reden is dat door de pijn natuurlijke pijnstillers (endorfinen) in de hersenen vrijkomen. Dat geeft een prettig gevoel en dat werkt ook nog eens verslavend
-
Een kind dat zichzelf snijdt, brandt of op een andere manier kapotmaakt, schreeuwt vooral om aandacht en hulp.
Jongens beschadigen zichzelf minder dan meisjes. Meisjes kunnen soms beheerst worden door persoonlijk verdriet en problemen.
Welke kinderen doen het?
Sommige pubers hebben bepaalde risicofactoren, zij lopen eerder de kans dat ze zichzelf gaan beschadigen.
-
Een puber die dwangmatig gedrag vertoont loopt een groter risico.
-
De kans op zelfbeschadiging is groter als een kind een zeer laag beeld van zichzelf heeft. Of als er ernstige problemen zijn, zoals anorexia en seksueel misbruik. Zulke ernstige problemen gaan gepaard met een enorme zelfhaat.
-
Veel jongeren die zichzelf snijden of branden, hebben erg veel verdriet.
-
Er kan in de puberteit ook verwarring zijn over de seksuele identiteit. Dan kan bij jongens zelfbeschadiging een rol gaan spelen.
Aandacht krijgen
Zelfbeschadiging kan daarnaast ook 'besmettelijk' zijn, vooral door de aandacht die je ermee krijgt. Dan moet het voor anderen natuurlijk wel zichtbaar zijn. Het kan een manier worden om erbij te horen. De leeftijd van 14 tot 17 jaar is een periode waarin pubers hiervoor gevoeliger zijn. Zeker als ze ook moeilijk aansluiting vinden bij leeftijdgenoten.
Risico's
Het is heel naar om te zien dat je kind zichzelf pijn doet. Het is ook zeker niet ongevaarlijk. Bij het snijden kan je kind bijvoorbeeld een slagader raken. Het is belangrijk dat je op tijd herkent dat een kind aan zelfbeschadiging doet. Dan kun je er misschien iets aan doen.
